โรคตับอักเสบบี

ความรุนแรงของปัญหา (ปัญหาของคุณและประเทศชาติ)

โรคตับอักเสบบีเป็นปัญหาทางด้านสาธารณสุขที่สำคัญมาก มีการคาดคะเนว่ามีผู้ติดเชื้อชนิดนี้ทั่วโลกกว่า 2 พันล้านคน ประมาณ 360 ล้านคน เป็นการติดเชื้อแบบชนิดเรื้อรัง ซึ่งจะเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยอื่นๆรวมถึงอาการตับแข็งและมะเร็งในตับ คาดว่ามีผู้เสียชีวิตจากสาเหตุนี้ถึงปีละ 500,000-700,000 รายทั่วโลก
นับได้ว่าเชื้อไวรัสตับอักเสบบี (HBV) เป็นสารก่อมะเร็งที่สำคัญรองลงมาจากบุหรี่ ที่คร่าชีวิตมนุษย์ไปมากมายจากมะเร็งปอด

มนุษย์ เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ชนิดเดียวของเชื้อไวรัสนี้ เป็นเชื้อที่สามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว ติดต่อกันง่ายทางผิวหนัง ทางเยื่อบุต่างๆของร่างกาย ผ่านทางเลือด น้ำอสุจิ รวมถึงสารหลั่งจากช่องคลอด การติดต่อที่พบได้เสมอ เช่น จากมารดาไปยังทารก จากเด็กไปเด็ก การฉีดยาที่ไม่ระมัดระวัง การให้เลือด การมีเพศสัมพันธ์

ระยะฟักตัวของไวรัสนี้ นานเฉลี่ย 75 วัน (อยู่ระหว่าง 30-180 วัน) สามารถตรวจพบไวรัสนี้ได้ในเลือดภายหลัง 30-60 วันจากการติดเชื้อ

บริเวณที่มีอุบัติการการติดโรคนี้สูง
(ที่มีผลบวกของการตรวจพบ HBsAg >8% ของประชากรทั้งหมด)
อาจพบผู้ที่เป็นโรคเรื้อรังในท้องที่นั้นได้สูงถึง 20% จากผลการวิเคราะห์เลือดดังกล่าวพบว่า บริเวณที่มีอุบัติการณ์สูง ได้แก่

  1. บริเวณแอฟริกาทางแถบซับซาฮารา
  2. บริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
  3. บริเวณเมดิเตอเรเนียนตะวันออก
  4. แถบหมู่เกาะแปซิฟิกทางใต้และตะวันตก
  5. บริเวณลุ่มน้ำอเมซอน
  6. แถบแคริเบียน

บริเวณที่มีอุบัติการณ์การติดโรคนี้ระดับปานกลาง
(ที่มีผลบวกของการตรวจพบ HBsAg >2% – <8% ของประชากรทั้งหมด) ได้แก่

  1. บริเวณแถบเอเซียใต้
  2. เอเซียตะวันตกเฉียงใต้
  3. บริเวณยุโรปตะวันออกและทางตอนใต้
  4. ประเทศรัสเซีย
  5. ส่วนใหญ่ของประเทศอเมริกากลางและอเมริกาใต้

บริเวณที่มีอุบัติการณ์การติดโรคนี้ระดับต่ำ
(ที่มีผลบวกของการตรวจพบ HBsAg <2% ของประชากรทั้งหมด) ได้แก่

  1. ประเทศออสเตรเลีย
  2. นิวซีแลนด์
  3. ยุโรปทางตอนเหนือและตะวันตก
  4. อเมริกาเหนือ

กลุ่มประเทศที่มีอุบัติการณ์การเกิดโรคสูง จะพบว่า
การแพร่กระจายโรคเป็นชนิดจากการคลอดจากมารดาไปยังทารก หรือจากคนไปคนในระยะที่เป็นเด็ก

ส่วนในกลุ่มประเทศที่มีอุบัติการณ์การเกิดโรคต่ำ จะพบว่า
การแพร่กระจายโรคเป็นชนิดการมีเพศสัมพันธ์ การใช้เข็มฉีดยาที่ไม่สะอาด

ดังนั้น สำหรับผู้ที่ยังไม่เป็นโรคนี้การป้องกันจึงเป็นเรื่องที่มีความจำเป็นมากโดยเฉพาะในกลุ่มประเทศที่มีอุบัติการณ์ของโรคนี้สูงต้องพิจารณาว่าจะใช้มาตราการอะไร จึงจะลดอัตราการติดเชื้อของคนในประเทศ เพื่อช่วยไม่ให้ติดเชื้อ ไม่เกิดเป็นโรคตับเรื้อรังจนเป็นสาเหตุให้คนในประเทศต้องเสียชีวิตจากโรคนี้และจากมะเร็งตับทั้งๆที่มันมีวิธีป้องกันได้

การป้องกันโรคตับอักเสบบีที่ดีที่สุด คือ ให้การศึกษาและสุขศึกษาแก่ประชาชน วิธีที่ได้ผลรองลงมาคือการฉีดวัคซีน ซึ่งองค์การอนามัยโลกได้ให้คำแนะนำฉีดวัคซีนแก่เด็กเกิดใหม่ในทุกประเทศตั้งแต่ปีค.ศ. 1982 ให้การฉีดวัคซีนเป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมการให้ภูมิคุ้มกันโรคในเด็กเกิดใหม่ทุกคน

จากประวัติการบันทึกทางการแพทย์จีนพบว่ามีการบันทึกของโรคตับอักเสบมานานกว่า 1,800 ปีมาแล้ว การรักษาในครั้งนั้นเป็นการต้มสมุนไพรให้ผู้ป่วยทาน สมุนไพรที่นำมาต้มถูกบันทึก บางชนิดก็เป็นที่คุ้นเคยกันในประเทศตะวันตก เช่น rhubarb (Da Huang), licorice (Gan Cao), and cinnamon (Gui Zhi)
ในครั้งนั้นอาการตาเหลืองดีซ่านเป็นอาการหลักของโรคนี้ การที่อาการตาเหลืองลดลงแสดงถึงการตอบสนองที่ดีของผู้ป่วยต่อการรักษาในปัจจุบัน อาการตาเหลืองพบได้บ่อยในโรคตับอักเสบชนิดเอ (A) และอาการป่วยจะหายไปเองได้ในขณะที่โรคตับอักเสบบี (B) มักจะเป็นแบบเรื้อรังและมักจะไม่ตาเหลืองหรือเหลืองเพียงเล็กน้อย ดังนั้นจึงต้องมีมาตราการหรือวิธีการอื่นเพื่อใช้สำหรับการติดตาม วัดผลการรักษา เช่น ใช้ระดับเอนไซม์ตับในเลือด ระดับของแอนตี้บอดี้ต่อไวรัส (HBsAG) แอนตีเจนของไวรัส และ DNA ของไวรัส
ตั้งแต่ปีค.ศ. 1950 ได้มีการประเมินผลการใช้สมุนไพรจีนที่ใช้ในการรักษาโรคตับอักเสบบีทั้งในประเทศจีนและญี่ปุ่นโดยใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์แยกแยะสารประกอบต่างๆการใช้น้ำยาสกัดจากสมุนไพรแบบดั้งเดิมในสัตว์ รวมถึงการใช้ในทางคลีนิคในลักษณะต่างๆทั้งแบบ สารสกัดสมุนไพรเดี่ยวสารประกอบจากสมุนไพร สารสังเคราะห์สมุนไพร จากจำนวนสมุนไพรกว่า 6,000 ชนิดทั้งจากพืชและสัตว์ มีเพียง 150 ชนิดที่ได้รับการยอมรับว่ามีผลต่อการรักษาโรคตับอักเสบ

สมุนไพรที่ใช้ในการรักษา

สรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการรักษาอาการตับอักเสบแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มคือ

สรรพคุณกลุ่มที่หนึ่ง
ช่วยป้องกันตับ (Hepatoprotective) พบว่าสมุนไพรช่วยป้องกันการทำลายของเซลตับ จากสารพิษจำพวกคาร์บอนเตตตะคลอไรด์ (carbon tetrachloride) ทำให้สภาพของตับ ไม่ได้รับผลกระทบจากเชื้อไวรัส ถึงแม้ปริมาณของไวรัสจะไม่ได้ลดน้อยลง อาจเป็นผลของสมุนไพร ที่ไปช่วยให้ผนังเซลของตับมีความต้านทานต่อการเข้ามากระทำของเชื้อไวรัส เช่นเดียวกับ มีความเป็นไปได้ว่าเชื้อไวรัสถูกทำให้ลดความรุนแรงลงจนไม่สามารถทำลายผนังเซลของตับได้
ความสามารถของสมุนไพรที่ช่วยป้องกันเซลตับได้ อาจเกิดจากคุณสมบัติของสมุนไพรในด้านต่างๆ เช่น คุณสมบัติการต้านอนุมูลอิสระ คุณสมบัติการช่วยการสร้างและการขับน้ำดี คุณสมบัติการหยุดยั้งการชลอการอักเสบไม่ให้เกิดการสร้างผังผืด (Inhibiting Inflammation and Fibrinogenesis)

สรรพคุณกลุ่มที่สอง
เป็นความสามารถหยุดยั้งเชื้อไวรัส โดยกระตุ้นการสร้างสารอินเตอเฟอรอน (interferon) ไปช่วยหยุดยั้งเชื้อไวรัสไม่ให้เพิ่มจำนวนขึ้น ในบางขั้นตอนระหว่างการเจริญเติบโต เช่นในระยะ reverse transcriptase
จากผลการทดลองทางคลีนิคของการรักษาผู้ป่วยตับอักเสบด้วยการแพทย์แผนจีนในประเทศจีน ในช่วงเวลา 20 กว่าปีที่ผ่านมาพบว่าการศึกษาระดับเอนไซม์ตับในเลือด (ALT, AP) และการเปลี่ยนกลับสภาพ (seroconversion) จากผลบวกของการตรวจพบ HBsAG+ หรือ HBeAG+ กลายไปเป็นผลลบมีผลที่น่าพอใจมาก ในบางทดลองพบอัตราการเปลี่ยนกลับสภาพ (seroconversion) สูงถึง 75% และผลความพอใจทางคลีนิคของผู้ป่วยสูงถึง 80% ในประเทศญี่ปุ่น แพทย์จำนวนมากถึงเกือบ 40% ของแพทย์ทั้งหมด นิยมสั่งตำรับยาสมุนไพรจีนรักษาผู้ป่วยโรคตับอักเสบบี โดยมีความเชื่อว่าการรักษาด้วยวิธีนี้จะให้ผลดีแก่ผู้ป่วยมากกว่าการรักษา ด้วยแผนปัจจุบัน
โรคตับอักเสบเป็นโรคชนิดเฉียบพลัน อาการที่แสดงออกมามีลักษณะเป็นแบบมีความร้อน ตามมาด้วยมีการสะสมของความชื้นตามมาร่วมกับมีอาการติดขัดของชี่ที่ตับ บางคนมีอาการมานานจนกลายเป็นโรคเรื้อรัง ทำให้ร่างกายเปลี่ยนไปมีสภาพหยินพร่อง มีการติดขัดและเลือดคั่งในตับ ส่งผลให้เกิดสภาพชี่พร่องตามมา

Wu Wei Zi (Schizandra and Its Component Schizandrin)

Wu Wei Zi ถูกนำมาใช้ร่วมกับชะเอมเทศ (licorice) ในการบำรุงชี่ และใช้ร่วมกับ Nu Zhen Zi (ligustrum) ในการบำรุงหยิน มีสรรพคุณอุ่น รสเปรี้ยว ถูกนำมาใช้บำรุงไตควบคุมการถ่ายเหลว ระงับอาการไอ ช่วยสร้างและขับน้ำลาย ในขนาดของยาที่สูงขี้นจะมีสรรพคุณช่วยเสริมชี่และบำรุงหยิน นำมาใช้รักษาอาการเหนื่อยเพลียง่ายความจำไม่ดี หิวน้ำบ่อย เหงื่อออกเอง ไอทางด้านเภสัชวิทยาพบว่าไปออกฤทธิ์ที่ต่อมหมวกไต (adrenal gland) ช่วยขับน้ำดีและลดระดับเอนไซม์ตับให้น้อยลง

สารสกัดจาก schizandra ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายทั้งในประเทศจีนและสหรัฐฯในรูปแบบของอาหารเสริมและยาบำรุง ในจีนถูกนำมาใช้ในการรักษาอาการหอบหืด ความจำไม่ดีอ่อนเพลียง่าย ระบบทางเดินอาหารผิดปกติ เบาหวาน และตับอักเสบมีฤทธิ์ช่วยการทำงานของต่อมหมวกไต (adrenal gland) ในการศึกษาทางคลีนิคในผู้ป่วยตับอักเสบที่ตายังไม่เหลืองเมื่อให้ในในรูปผงสมุนไพรขนาด 3 กรัมต่อวันสามารถเห็นการตอบสนองทำให้อาการดีขึ้นถึง 65% มีรายงานว่าประสิทธิภาพของ schizadra หรือ สาร lignans ให้ผลและมีประสิทธิภาพในการลดระดับของเอนไซม์ของตับได้ดีแต่มีข้อเสียคือระดับเอนไซม์กลับสู่ระดับเดิมได้ง่ายเมื่อหยุดใช้จึงควรพิจารณาใช้สมุนไพรตัวนี้ร่วมกับสมุนไพรตัวอื่นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาและลดอัตราการคืนสภาพเดิม

Dan Shen (Salvia and Its Components the Tanshinones)

Dan Dhen เป็นสมุนไพรใช้ในการรักษาอาการติดขัดของเลือด มีสรรพคุณเย็น รสขม มีฤทธิ์สลายการติดขัดของเลือด ช่วยขับความร้อนจากเลือด บำรุงเลือด ช่วยลดอาการหงุดหงิด ทางเภสัชวิทยาพบว่ามีฤทธิ์ไปช่วยขยายเส้นเลือดฝอย ช่วยให้การหมุนเวียนของเลือดในตับดีขึ้น
Dan Shen หรือ salvia เป็นสมุนไพรที่มีการนำมาใช้กันบ่อยถูกนำมาใช้รักษาอาการเจ็บป่วยต่างๆมักจะนำมาใช้ในแบบสมุนไพรมากกว่าที่จะนำเอาสารที่สกัดแล้วมาใช้องค์ประกอบหลักได้แก่ tanshinones ซึ่งเป็นสารชนิดหนึ่งของ naphthaquinone ถูกนำมาใช้ในประเทศจีนในรูปแบบของอาหารเสริมการรับประทานบ่อยๆช่วยให้ระบบการสูบฉีดโลหิตทำงานดีขึ้นและยังช่วยชลอความชราได้ด้วย สรรพคุณสำคัญ 2 ด้าน ที่ช่วยรักษาอาการตับอักเสบได้คือ

  1. ไปช่วยให้ระบบการหมุนเวียนโลหิตที่ตับดีขึ้น (capillary bed microcirculation)
  2. ไปช่วยยับยั้งการสร้างสาร fibrinogen และช่วยการดูดซึมเยื่อผังผืดในตับกลับคืนกระแสเลือด (resoption of fibrous plaques)

จึงทำให้ Dan Shen ถูกนำมาใช้รักษาอาการตับแข็ง (cirrhosis) กันมาก ถูกนำมาใช้ทั้งในรูปของสมุนไพรเดี่ยว หรือนำมาปรุงเป็นสูตรตำรายาเพื่อให้ได้ผลสูงสุดได้เช่นเดียวกัน

Yu Jin (Curcuma and Its Essential Oil Components)

Yu Jin เป็นสมุนไพรชนิดหนึ่งในสามของ Curcuma หรือขมิ้นชัน (อีก 2 ชนิดได้แก่ Huang Jiang หรือ turmeric และ Ezhu หรือ zedoaria) ประกอบไปด้วยน้ำมัน essential oil ที่ช่วยจัดปรับระดับไขมันในโลหิตและช่วยเรื่องการติดเชื้อไวรัสในตับด้วยมีสรรพคุณช่วยกระตุ้นการขับน้ำดีให้ออกมา สาร curcumin อยู่ในระหว่างการศึกษาถึงผลการรักษาเชื้อ HIV ที่ไปบล๊อกส่วนของ LTR ในระหว่างการแบ่งตัวของเซล ซึ่งเป็นสรรพคุณที่คล้ายคลึงกับการไปยับยั้งไวรัสและช่วยป้องกันการสร้างเซลมะเร็ง และยังมีคุณสมบัติเป็นสารช่วยต้านการอักเสบ (anti inflammatory) อีกด้วย
Yu Jin เป็นสมุนไพรช่วยรักษาอาการติดขัดของชี่ มีสรรพคุณเป็นยาเย็น รสขม เผ็ดมีฤทธิ์ช่วยสลายการติดขัดของชี่ ช่วยขับเลือดที่คั่ง ช่วยระงับปวดใช้รักษาผู้ที่มีอาการตาเหลือง ปวดที่บริเวณตับทางด้านเภสัชวิทยาพบว่ามีฤทธิ์ช่วยกระตุ้นการหลั่งของน้ำย่อยจากกระเพาะอาหารขับน้ำดี ช่วยการย่อยอาหาร ทำให้เจริญอาหาร

Hu Zhang (Polygonum and Its Anthraquinone Components)

เป็นสมุนไพรใช้สำหรับการรักษาอาการร้อนจากพิษ (toxic heat syndrome) มีสรรพคุณเย็น รสขม เผ็ดและเปรี้ยว มีฤทธิ์ขับร้อน ขับพิษ สลายการคั่งของเลือด ช่วยลดบวม ในทางเภสัชวิทยาพบว่ามีสรรพคุณทำลายเชื้อแบคทีเรีย และไวรัสได้ด้วย
Hu Zhang ประกอบด้วยสาร anthraquinones เป็นหลัก และสารอื่นๆเช่น resveratrol และ stilbene นำมาใช้ได้ทั้งเป็นสมุนไพรเดี่ยว หรือนำมาใช้ปรุงเป็นสูตรตำรับยาก็ได้เช่นกัน เหมาะกับการรักษาผู้ป่วยตับอักเสบทั้งชนิดฉับพลันและเรื้อรังแต่มักจะให้ผลดีกว่าในกลุ่มเฉียบพลัน เป็นสมุนไพรชนิดที่ใช้รักษาไวรัสแบบครอบจักรวาล มีสรรพคุณช่วยป้องกันการเกิด lipid peroxidation ดังนั้นจึงช่วยป้องกันการเสื่อมของเซลตับได้มีสรรพคุณช่วยการแบ่งตัวของเซลตับ ช่วยการสังเคราะห์ RNA และมีสรรพคุณช่วยการไหลเวียนของโลหิตเหมือนของ Dan Shen ด้วย

Die gestaltung der posts entspricht literaturverzeichnis diplomarbeit zitieren daher den jeweiligen strukturellen bzw

Comments

comments